W czasie sezonu przeziębień i grypy coraz częściej pojawia się pytanie, czy domowy oczyszczacz powietrza faktycznie pomaga ograniczyć liczbę wirusów krążących w pomieszczeniu. Odpowiedź w dużej mierze zależy od zastosowanego filtra – a tu kluczową rolę odgrywa technologia HEPA.
Czym jest filtr HEPA
HEPA (ang. High Efficiency Particulate Air) to standard filtracji, zgodnie z którym filtr musi zatrzymywać co najmniej 99,97% cząstek o wielkości 0,3 mikrometra lub większych. Ten konkretny rozmiar cząstek – 0,3 µm – nie jest przypadkowy: to tzw. najbardziej przenikliwy rozmiar cząstek (MPPS), czyli taki, który najtrudniej zatrzymać mechanicznie. Filtr skuteczny wobec cząstek 0,3 µm jest jeszcze skuteczniejszy wobec cząstek większych i mniejszych.
Warto wiedzieć
Same wirusy są zwykle mniejsze niż 0,3 mikrometra, ale w powietrzu praktycznie nie występują jako pojedyncze cząstki – przemieszczają się w kropelkach śliny, śluzu lub w połączeniu z innymi cząstkami, które są znacznie większe i skutecznie wychwytywane przez filtr HEPA.
Jak filtr HEPA zatrzymuje drobne cząstki
Filtracja HEPA opiera się na gęsto upakowanych włóknach, które zatrzymują cząstki na trzy różne sposoby, w zależności od ich rozmiaru:
- przechwytywanie bezpośrednie – większe cząstki utykają między włóknami filtra,
- inercja – cząstki o większej masie nie są w stanie ominąć włókien wraz ze strumieniem powietrza i uderzają w nie,
- dyfuzja – najmniejsze cząstki poruszają się chaotycznie (ruchy Browna), co zwiększa prawdopodobieństwo ich zetknięcia się z włóknem filtra.
Dzięki połączeniu tych trzech mechanizmów filtr HEPA skutecznie zatrzymuje szerokie spektrum zanieczyszczeń – od pyłu, przez alergeny, po bakterie i nośniki wirusów.
Filtr HEPA a standardowe filtry MERV
Filtry klasyfikowane w skali MERV (Minimum Efficiency Reporting Value) różnią się skutecznością w zależności od klasy – im wyższa, tym drobniejsze cząstki są w stanie zatrzymać.
| Parametr | Filtr HEPA | Standardowy filtr MERV |
|---|---|---|
| Minimalna skuteczność | 99,97% dla cząstek 0,3 µm | zmienna, zwykle niższa i zależna od klasy |
| Zastosowanie | pomieszczenia wymagające wysokiej czystości powietrza | ogólna filtracja w instalacjach wentylacyjnych |
| Opór przepływu powietrza | wyższy | zwykle niższy |
| Typowe zastosowania | oczyszczacze powietrza, placówki medyczne | domowe systemy HVAC |
Filtry o niższej klasie MERV zatrzymują głównie większe cząstki, takie jak pył czy pyłki roślin, natomiast nie gwarantują tak wysokiej skuteczności wobec bakterii i nośników wirusów jak filtr HEPA.
Dlaczego to ma znaczenie w praktyce
Oczyszczacz powietrza wyposażony w filtr HEPA, taki jak urządzenia z serii GERMtec, może realnie zmniejszyć stężenie unoszących się w powietrzu bakterii, wirusów i zarodników grzybów. Nie eliminuje to ryzyka zakażenia przy bezpośrednim kontakcie z osobą chorą, ale ogranicza ilość patogenów krążących w powietrzu danego pomieszczenia, co ma znaczenie zwłaszcza w miejscach o dużym natężeniu ruchu osób, jak placówki medyczne, szkoły czy biura.
Podsumowanie
Filtr HEPA, dzięki zdolności zatrzymywania co najmniej 99,97% cząstek o wielkości 0,3 mikrometra, jest jednym z najskuteczniejszych rozwiązań w ograniczaniu liczby bakterii i nośników wirusów w powietrzu wewnętrznym. W przeciwieństwie do standardowych filtrów klasy MERV, oferuje znacznie wyższy poziom oczyszczania, co czyni go dobrym wyborem tam, gdzie jakość powietrza ma szczególne znaczenie dla zdrowia.
FAQ
Czy filtr HEPA zatrzymuje wirusy, skoro są mniejsze niż 0,3 mikrometra? Tak, ponieważ wirusy w powietrzu przemieszczają się głównie w większych kropelkach i cząstkach, które filtr HEPA skutecznie wychwytuje.
Co oznacza skrót MPPS? To najbardziej przenikliwy rozmiar cząstek (ang. Most Penetrating Particle Size) – około 0,3 mikrometra – wobec którego filtry są testowane, ponieważ jest najtrudniejszy do zatrzymania.
Czy filtr HEPA wymaga częstszej wymiany niż standardowy filtr? Filtry HEPA zatrzymują więcej zanieczyszczeń, dlatego zwykle wymagają regularnej kontroli i wymiany zgodnie z zaleceniami producenta, by nie tracić skuteczności.
Czy każdy oczyszczacz powietrza ma filtr HEPA? Nie, część urządzeń wykorzystuje standardowe filtry o niższej skuteczności – warto to sprawdzić w specyfikacji przed zakupem, jeśli priorytetem jest ograniczenie bakterii i wirusów.
Czy filtr HEPA usuwa też zapachy i lotne związki chemiczne? Sam filtr HEPA skupia się na cząstkach stałych – do usuwania zapachów i związków chemicznych potrzebne jest dodatkowe złoże węgla aktywnego.
Nasze rozwiązania
Thermo.com.pl oferuje serię urządzeń filtracyjnych THERMOtec z linii GERMtec, wykorzystującą specjalistyczne filtry EPA do skutecznego usuwania z powietrza drobnoustrojów, grzybów i pleśni. Urządzenia te zwalczają bakterie, wirusy i inne patogeny, które mogą unosić się w powietrzu, powodując infekcje lub pogarszając stan zdrowia, szczególnie u osób z osłabioną odpornością, alergików czy astmatyków.
